Batman Universitesi Yasam Bilimleri Dergisi
www.yasambilimleridergisi.com
Cilt 5, Sayı 2  Temmuz-Aralık 2015  (ISSN: 2147-4877, E-ISSN: 2459-0614)
Sema TETİKER

NO Makale Adı
1447068201 Güneydoğu Anadolu Otoktonu Alt Miyosen Yaşlı Kapıkaya Formasyonunun (Siirt-Kapıkaya) Litolojik ve Mineralojik Özellikleri

Bu çalışma Arap Platformu’nun kuzeyini temsil eden Güneydoğu Anadolu Otoktonu’nda (GDAO) yer alan Siirt-Kapıkaya yöresinde yüzeyleyen Alt Miyosen yaşlı Kapıkaya Formasyonu’nun litolojik ve mineralojik özelliklerinin incelenmesinden oluşmaktadır. Kapıkaya Formasyonu jips, tüfit ve kireçtaşı arakatkılı kırmızı-kahve ve gri renkli çamurtaşı, silttaşı ve kumtaşı ardalanmasından oluşmaktadır. Kapıkaya formasyonu volkanoklastik, klastik ve sülfat kökenli kayaçlarında kuvars, kalsit, feldispat, fillosilikat, dolomit, analsim, jips ve piroksen mineralleri saptanmıştır. Minerallerin genel ortalama değerlerine göre bollukları sırasıyla fillosilikat, feldispat, kuvars, jips, kalsit, analsim, dolomit ve piroksen mineralleri biçiminde değişmektedir. Formasyona ait fillosilikat minerallerini illit, smektit ve klorit temsil etmektedir. Bulunuş frekansına göre klorit, illit ve smektit biçiminde sıralanan mineral türleri, genel ortalama bollukları ise illit, klorit ve smektit biçiminde sıralanmaktadır. Klastik kayaçlarda (şeyl, silttaşı) kalsit + kuvars + feldispat + fillosilikat parajenezi yaygın olarak gözlenmektedir. Tüfitlerde ise kalsit + kuvars + feldispat + fillosilikat parajenezine volkanojenik kökenli analsim mineralleri eşlik etmektedir. Sülfatlı kayaçlarda jips minerallerinin bulunmakla birlikte bu minerallere kalsit ve kuvars minerallerinin eşlik ettiği belirlenmiştir. Kapıkaya formasyonunda yaygın fillosilikat parajenezini klorit + smektit + illit, illit + klorit ve smektit + klorit birlikteliği oluşturmaktadır. Birim sığ denizel çökelleri temsil etmekle birlikte, bu kayaçlara eşlik eden volkanoklastik seviyeler Alt Miyosen yaşlı birimin bölgede etkin olan Miyosen yaşlı volkanizmadan beslendiği, özellikle volkanik cam+denizsuyu etkileşimi ile analsim ve smektit minerallerinin oluştuğu biçiminde yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Arap Plakası, Analsim, Kil, XRD, Volkanoklastik