Batman Universitesi Yasam Bilimleri Dergisi
www.yasambilimleridergisi.com
Cilt 1, Sayı 1  Ocak-Haziran 2012  (ISSN: 2147-4877, E-ISSN: 2459-0614)
Şevki İhya Sarıcı

NO Makale Adı
1356295347 DİYARBAKIR VE MARDİN MÜZELERİNDE BULUNAN BATMAN BÖLGESİNE HELLENİSTİK DÖNEME AİT BELLİ BAŞLI SİKKLELER

Büyük İskender’le başlayan M.Ö.334 ve M.Ö. 30 yılındaki Actium
Savaşı’na kadar süren ve modern tarihçiler tarafından Hellenistik Çağ olarak
nitelenen dönemde, Diyarbakır ve Mardin Müzelerinde, yayınlanmış resmi ve
özel koleksiyonlarda bulunan sikkeler kapsamlı olarak yerinde ve çeşitli literatür
taraması yapılarak incelenmiş ve karşılaştırma yapılmıştır.
Sikke, belli bir ölçüye göre altın, gümüş, bakır, tunç, pirinç ve kalay gibi değerli
metallerle darp edilen, devletin resmi damgasıyla garantilenmiş, madeni bir paradır
ve ilkel çağlardan beri ticarette geçerli olan değiş-tokuş yöntemleri yerine
daha kullanışlı bir değişim aracı olarak, M.Ö. 7. yüzyılda Anadolu’da Lidyalılar
tarafından icad edilmiştir. Aynı zamanda sikkeler, yüzyıllar önce yaşamış toplumlar
hakkında bilgiler veren ve tarihi konuşturan belge niteliğindedir.
Hellenistik dönemdeki krallar inşa ettikleri şehirlerde halkın ve ordunun
ihtiyacını karşılamak ve ticari hayatı canlı tutmak için darphaneler kurarak, kendi
adlarına sikke basımını gerçekleştirmişlerdir. Askeri hareketler ile ücretli askeri
birliklerden yararlanılması ve sonra da terhis edilmesi sikke dolaşımında önemli
rol oynamıştır. Diyarbakır ve Mardin müzelerinden temin edilen ve incelenen
örneklerden bu sonuca ulaşılmıştır.
Sikkelerin ön ve arka yüzeylerindeki figürler, yazıtlar, sikke yapımında kullanılan
metal veya alaşımın özellikleri, ağırlığı, sikkenin geometrik şekli, sikkenin
birimi, çapı ve et kalınlığı darp edildiği şehrin, yılın ve kralların hakimiyet
dönemine göre farklılıklar gösterirler.