Batman Universitesi Yasam Bilimleri Dergisi
www.yasambilimleridergisi.com
Cilt 1, Sayı 1  Ocak-Haziran 2012  (ISSN: 2147-4877, E-ISSN: 2459-0614)
İbrahim Hakkı Kaynak

NO Makale Adı
1356270105 İnsanın Anlam Arayışında Din ve Mit’lerin Rolü

İnsanoğlu, yeryüzüne düşüşünden itibaren içinde daima Yüce varlık inancı hayali
taşımıştır. Bu Yüce varlık tasavvuru bulundukları şartlara, çağlara ve kültürlere
ve kendi dünyalarına göre sembolik bir form içinde değişe gelmiştir. Bu anlam arayışının
kutsal tarih olguları ve kahramanları, her devir ve zaman kesitinde etkilerini
sürdürerek her çağın insanı ile çağdaş olabilmişlerdir. Dini inanışların yaygın olduğu
toplumlarda, Yüce varlık inanışının zayıflamaya başladığı dönemlerde Yüce varlık
yerini yüce insan tiplemelerine bırakmıştır. Modern dönemlerde ise bu durum modern
insanın ihtiyaçlarına göre şekillenerek kendini göstermiştir. Zaman içerisinde
ortaya çıkan ve benimsenen mitsel formlar, toplumsal değişim ve davranış tiplemelerini
konu aldığından her zaman bir değer olarak varlığını ve önemini korumuştur.
İlkel olarak adlandırılan toplumlardaki fenomenlerin, modern toplumlarda da örtülü
olarak devam etmesi ve beşeri muhakeme süreçlerinin işlemesi bakımından,
özde insanın var oluş nedenlerinin aynı olmasından kaynaklanır. İlkel toplumlarda
mit’ler, bir eğitim aracı olarak görev üstlenirken, modern toplumlarda bu görevin
milli kahramanlar, filozoflar ve kanaat önderleri tarafından yerine getirildiği görülür.
Mit’lerde var olan davranış ve tutumların bir mukayeseye tabi tutulduğunda,
modern dünyanın rasyonel yapıları içinde de varlığını sürdüren birçok davranışın,
arkaik davranış tiplerinin bir uzantısı olduğu görülür. İnsanlığın başlangıcından günümüzün
rasyonel modern dünyasına kadar uzanan bu süreçte insanın ruhundan
fışkıran ihtiyaçlar hiçbir zaman değişmemiştir.
Bu çalışmamızda temel amaç, ilkel ve arkaik toplumlara yakıştırılan mitolojik anlatımların
içerdiği inanışların günümüz modern dünyanın gündelik hayatında aynı
şekilde içkin olduğunu ve geniş bir yer tuttuğunu Dinler Tarihi disiplini içinde göstermeye
çalışacağız.