Batman Universitesi Yasam Bilimleri Dergisi
www.yasambilimleridergisi.com
Cilt 1, Sayı 1  Ocak-Haziran 2012  (ISSN: 2147-4877, E-ISSN: 2459-0614)
Ersoy Soydan

NO Makale Adı
1356261042 E-kitap Teknolojisi ve Basılı Kitabın Geleceği

Bir kitabın sayısal ortamdaki kopyasına, ya da doğrudan elektronik ortamda
kitap olarak yazılmış içeriğe e-kitap (elektronik kitap) denilmektedir. E-kitaplar basılı
kitaplardan farklı olarak, elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
E-kitaplar bilgisayarda okunduğu gibi; Kindle, iPod, iPhone, iPad ve Blackberry gibi
elektronik araçlarla okunabilmektedir.
İnsanoğlu tarih boyunca kendini ifade edebilmek için sırasıyla; taş, kil tabletler, papirüs
ve kağıdı kullanmıştır. Teknolojik gelişmeler sonrasında klavye ve ekran tüm
bu malzemelerin yerini almıştır. Yıllar önce mektubun yerini elektronik posta alacak
dense kimse inanmazdı, oysa şimdi bayram kutlamaları bile e-posta ile gönderilmekte,
çok az insan mektupla haberleşme yolunu seçmektedir. Şimdi sıranın basılı kitaplara
geldiği görülmektedir.
İnternet üzerinde, e-kitap ve benzeri dökümanlar özellikle pdf formatında herhangi
bir standarda veya DRM teknolojisine bağlı olmadan uzun süredir paylaşımda
ve kullanımdaydı. E-kitabın ticari olarak ortaya çıkışı, dünyanın en büyük online
kitap perakendecisi Amazon.com’un satışa çıkardığı “Kindle” e-kitap okuma aracı
sonrasında yaşanmıştır. Amazon tarafından geliştirilen kitap, gazete ve blog okuma
cihazı Kindle ilk defa 19 Kasım 2007 tarihinde Amerika’da satışa sunulmuştur.
359 USD’den piyasaya sunulan ve e-ink teknolojisini kullanan Kindle sayesinde
Amazon’un listesindeki kitap, gazete ve dergiler, ayrıca bir bilgisayara ihtiyaç duyulmadan
okunabilmiştir. Amazon’un Kindle kullanıcılarına özel Whispernet adındaki
kablosuz ağı sayesinde, Amerika’nın herhangi bir bölgesinden azw formatındaki kitaplar
kolaylıkla indirilebilmiş ve ilk Kindlelarda 1500 kitap saklanabilmiştir. Bu bir
çok evde bulunan kitaptan daha fazla sayıda kitabın bir cihazın içine yerleştirilebilmesini
sağlamıştır. Üstelik e-kitap formatından satılan kitaplar, basılı kitaplara göre
çok daha ucuza satılabilmektedir.
Amazon, 2010 yılının ilk üç ayında her 100 basılı kitap karşılığından 115 e-kitap satışının
gerçekleştiğini açıklamıştır. Bu rakam Amazon’un tanıtım amacıyla ücretsiz dağıttığı
e-kitapları kapsamıyor. E-kitaplarla rekabet edemeyen pek çok ünlü kitabevi
zinciri kapanma noktasına gelmiştir.
Son yıllarda yurtdışında okuma alışkanlıklarını değiştiren e-kitap, Türkiye’de de
büyük ilgi görmüştür. Şimdi entelektüel çevrelerde “e-kitap basılı kitabın sonunu
getirir mi?” tartışması başlamıştır. Kitabın geleneksel yöntemlerle basılmaya devam
edeceğini, ancak e-kitap teknolojisinin bir süre sonra basılı kitapları tıpkı plaklar nostaljik
anlamlar yüklenen nesnelere dönüştürmesi beklenmelidir.