Batman Universitesi Yasam Bilimleri Dergisi
www.yasambilimleridergisi.com
Cilt 1, Sayı 1  Ocak-Haziran 2012  (ISSN: 2147-4877, E-ISSN: 2459-0614)
Celal Öney

NO Makale Adı
1356127378 Amerikan Board ve Sason Ermeni İsyanının Amerika’da Propaganda Aracı Olarak Kullanılması

ABD, Anadolu’da meydana gelen Ermeni isyanlarının oluşum sürecine katkı yapan
dış etkenlerden biridir. 19. yüzyıldan beri ABD, Osmanlı topraklarında kendisi için çıkar
alanları meydana getirmek için iki önemli araçtan yararlanmıştı. Ticaret ve Misyonerlik
faaliyetleri, ABD’yi bu topraklara taşımış, emperyalist yönde değişen dünya siyasetinde
ABD, bu iki enstrüman sayesinde kendisini koruyan Monroe Doktrinini delmeden diğer
devletlerin arasında dünya siyasetinde yer edinebilmek için açık kapı emperyalist hareketine
geçmişti. 1810 yılında kurulan Amerikan Board misyoner örgütü, kendisine hedef
kitle olarak Anadolu’nun her tarafına yayılmış olan Ermenileri seçerek Osmanlı topraklarında
açmış olduğu misyoner okulları sayesinde Ermeni gençlerini kendi istedikleri
gibi yetiştirip Ermeni isyanlarının oluşumuna zemin hazırlayarak ABD’nin bu topraklarda
söz sahibi yapılması planlanmaktaydı. İsyanların önemli bir propaganda malzemesi
olarak ABD’de misyonerler tarafından kullanılması bu ülkede Osmanlı Devleti’ne karşı
bir kamuoyunun oluşmasına neden oldu. Bu çalışmamızda Amerikan Protestan misyonerlerin
Anadolu’daki faaliyetlerine değinerek Sason İsyanlarının nasıl bir propaganda
aracı haline dönüştürülüp ABD’de kullanıldığını göreceğiz.