Batman Universitesi Yasam Bilimleri Dergisi
www.yasambilimleridergisi.com
Cilt 1, Sayı 2  Ocak-Haziran 2012  (ISSN: 2147-4877, E-ISSN: 2459-0614)
Hakan Yıldırım, Ahmet Onay

NO Makale Adı
1356040539 Batman İli Meyveciliğine Genel Bir Bakış

Türkiye ekolojik yapısının uygun olması nedeniyle, meyve yetiştiriciliğine elverişli
ve çok çeşitli yörelere sahip bulunmaktadır. Bu nedenle de, meyve gen kaynakları
açısından adeta doğal bir müze görünümündedir. Bölgeler genellikle coğrafik
olarak isimlendirilmelerine rağmen; geçmişte bazı araştırıcılar tarafından yörede yetişen
meyve türleri esas alınarak; Fındık-çay İklimi (Karadeniz Bölgesi), Turunçgiller
İklimi (Akdeniz bölgesi), İncir-Zeytin İklimi (Ege Bölgesi), Fıstık-Bağ İklimi (Güneydoğu
Anadolu Bölgesi), Armut iklimi (İç Anadolu Bölgesi) olarak bahsetmişlerdir.
Bu özelliğin doğal sonucu olarak; Türkiye bazı meyve türleri üretimi ve ihracatı
açısından ilk sıralarda yer alırken, ciddi üretim alanlarında (48 milyon ha), önemli
miktarlarda (14 milyon ton) üretim yaparak, yüklü oranlarda gelir (2 milyar $) elde
etmektedir. Dünya’da bitki kültürünün yapıldığı en eski tarım beldesi olan Güneydoğu
Anadolu Bölgesi; özellikle üzüm, zeytin ve antepfıstığı yetiştiriciliği ve üretimi
bakımından ön sıralarda gelmektedir. İstatistikleri yansıyan üretim miktarları bakımından
pek dikkat çekmeyen Batman ili; yazları sıcak ve kurak, kışları ise yağışlı,
sert ve soğuk geçen bir iklim yapısına sahiptir. Ayrıca 750-1000 mm civarında yıllık
yağış alan ve bu bağlamda Uzak Akdeniz İklimi olarak nitelendirilen bir ilimizdir.
Bölgenin spesifik meyveleri öncelikli olmak üzere 2010 yılı verilerine göre; özellikle
üzüm (8.805 ton), ceviz (1.039 ton), antepfıstığı (723 ton), badem (544 ton) gibi ciddi
üretim rakamlarına ulaştığı görülmüştür. Ayrıca sert çekirdekli, yumuşak çekirdekli
ve subtropik meyveler grubunda üretimin görüldüğü Batman’daki mevcut potansiyelin
iyi değerlendirilmesi durumunda; en azından ilin kendi ihtiyacını karşılayacak
kadar meyve üretimi yapması işten bile değildir. İşte bu noktadan hareketle yaptığımız
çalışmanın, Batman ilinin mevcut meyvecilik durumunun ortaya çıkarılması ve
geleceğe yönelik olarak ne tür meyvecilik faaliyetlerinin yürütülebileceği hususunda
bir takım değerlendirmeler yapılmak suretiyle; varolan meyvecilik potansiyelinin
değerlendirilmesi ve gelecekte yapılabilecek meyvecilik faaliyetlerinin yönlendirilmesi
açısından önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.